ONTMGD

Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD) Nedir, Kimler Hazırlamalı?

Yazan: Rıfat Açıkgöz, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı · · Tüm yazılar
Kısa cevap: Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD), yanıcı gaz, buhar, sis veya toz nedeniyle patlayıcı ortam oluşabilecek işyerlerinde bu risklerin nerede ve ne ölçüde bulunduğunu, hangi önlemlerin alındığını gösteren zorunlu dokümandır. Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik uyarınca işveren, PKD'yi işe başlamadan önce hazırlatmak ve işyerinde önemli bir değişiklik olduğunda güncellemek zorundadır.

Patlayıcı ortam nedir?

Patlayıcı ortam; yanıcı bir maddenin (gaz, buhar, sis veya toz) hava ile belirli oranlarda karışması sonucu, bir kıvılcım veya sıcak yüzeyle tutuştuğunda yanmanın hızla tüm karışıma yayıldığı ortamdır. Bu ortam her zaman göz önünde değildir: bir tankın havalandırma ağzı, dolum sırasında oluşan buhar veya bir silonun içindeki un tozu da patlayıcı ortam oluşturabilir.

Hangi işyerleri PKD hazırlamak zorunda?

Patlayıcı ortam oluşma ihtimali olan her işyeri kapsamdadır. En sık karşılaşılan örnekler:

Risk kaynağıÖrnek işyerleri
Yanıcı gazLPG ve doğal gaz tesisleri, dolum ve dağıtım tesisleri
Yanıcı sıvı buharıAkaryakıt istasyonları, boya üretim ve boyahaneler, kimya tesisleri, solvent depoları
Yanıcı tozUn ve yem fabrikaları, tahıl siloları, ağaç ve mobilya atölyeleri, şeker, plastik ve metal tozu oluşan tesisler
DiğerMaden işletmeleri, akü şarj odaları (hidrojen), atık su ve biyogaz tesisleri

"Bizde patlama riski yok" denen pek çok işyerinde, akü şarj alanı, boya kabini veya toz emme sistemi gibi küçük bir bölüm PKD gerektirebilir.

PKD'de neler bulunur?

Tehlikeli bölgeler (zone) nasıl sınıflandırılır?

Gaz, buhar, sisTozPatlayıcı ortamın bulunma durumu
Bölge 0Bölge 20Sürekli, uzun süreli veya sık sık
Bölge 1Bölge 21Normal çalışma sırasında ara sıra
Bölge 2Bölge 22Normal çalışmada beklenmez, oluşursa kısa süreli

Bölge sınıfı, o alanda hangi kategori ekipmanın kullanılabileceğini belirler. Örneğin Bölge 1 olarak sınıflandırılan bir dolum alanında sıradan bir lamba veya priz kullanılması ciddi bir tutuşma kaynağıdır.

PKD ne zaman yenilenir?

PKD işe başlamadan önce hazırlanır ve aşağıdaki durumlarda gözden geçirilip güncellenir:

Değişiklik olmasa bile dokümanın, işyerinin risk değerlendirmesiyle birlikte düzenli aralıklarla gözden geçirilmesi iyi bir uygulamadır.

PKD hazırlatmazsanız ne olur?

Denetimlerde idari para cezası ve ciddi durumlarda iş durdurma söz konusu olabilir. Daha önemlisi, tehlikeli bölgeleri belirlenmemiş bir işyerinde yanlış ekipman kullanımı veya kontrolsüz sıcak çalışma, can kaybına yol açabilecek patlamalara neden olabilir. Yangın sonrası sigorta incelemelerinde de PKD'nin varlığı ve güncelliği sorgulanır.

PKD sürecinde nasıl yardımcı oluyoruz?

İşyerinizi yerinde inceliyor, patlama risklerini değerlendiriyor, tehlikeli bölge sınıflandırmasını yapıyor ve Ex ekipmanlarınızın uygunluğunu kontrol ediyoruz. İncelemeyi işyerinizde yapıyoruz; Balıkesir dışındaki tesislere de gidiyoruz. Patlayıcı ortamlarda topraklama ve statik elektrik önlemleri de kritik olduğundan topraklama ölçümü rehberimize de göz atabilirsiniz.

İşyerinizde patlama riski olan bir bölüm var mı?

Yerinde inceleyip tehlikeli bölgeleri ve Ex ekipman uygunluğunu kontrol edelim. Ayrıntılar Patlamadan Korunma Dokümanı sayfamızda. Teklif için +90 266 246 34 57'yi arayabilir ya da iletişim formumuzdan yazabilirsiniz.

Bu yazı ONTMGD kurucusu Rıfat Açıkgöz tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yükümlülükleriniz işletmenizin özelliklerine göre değişebilir; güncel mevzuat için Mevzuat sayfamıza bakabilirsiniz.

ONTMGD
HİZMETLERİMİZ
SOSYAL MEDYA
Instagram
YouTube
LinkedIn
Facebook
İLETİŞİM

Çalışma saatleri:
Pazartesi–Cumartesi 09:00–18:00

HABERİNİZ OLSUN

Bizden haber almak için eposta adresiniz ile kayıt olabilirsiniz.

GÖNDER

ISO 9001:2015, ISO 14001:2015, ISO 45001 ve TSE-HYB belgeleri
©2026 ONTMGD | Tüm Hakları Saklıdır.