Yangın Tüpü Nasıl Kullanılır? 4 Adımda Doğru Kullanım
Müdahale etmeden önce: önce kendinizi koruyun
Yangın tüpü küçük, yeni başlamış yangınlar içindir. Müdahaleye başlamadan önce şunları yapın:
- Yangını çevredekilere bildirin ve 112'yi arayın ya da birine aratın.
- Yangının büyüklüğüne bakın. Alevler sizden büyükse, ortam dumanla dolduysa veya yangın yayılıyorsa müdahale etmeyin, binayı terk edin.
- Arkanızda her zaman açık bir çıkış olduğundan emin olun.
- Elektrik yangınlarında mümkünse önce elektriği kesin.
4 adımda yangın tüpü kullanımı
1. Pimi çekin
Tüpü dik tutun ve tetiğin üzerindeki emniyet pimini çekip çıkarın. Mühür kolayca kopar; pimi çekmek için tetiğe basmayın.
2. Hortumu ateşin dibine yöneltin
Hortumu alevlere değil, yanan maddenin dibine doğrultun. Alevin üstüne sıkılan toz yangını söndürmez, yalnızca havaya dağılır.
3. Tetiğe basın
Tetiğe kararlı şekilde basın. Standart 6 kg'lık bir tüp yalnızca yaklaşık 10 ila 15 saniye boşalır, bu yüzden zamanı iyi kullanın.
4. Süpürün
Hortumu yangının dibinde sağa sola süpürür gibi hareket ettirin. Ateşin size yakın kenarından başlayıp ileri doğru ilerleyin. Yangın söndükten sonra bir süre bekleyip yeniden alevlenip alevlenmediğini izleyin.
Doğru mesafe ve duruş
- Yangına yaklaşık 2 ila 3 metre mesafeden başlayın, söndükçe yaklaşın.
- Açık alanda rüzgârı arkanıza alın; böylece toz ateşe gider, duman size gelmez.
- Çıkış her zaman arkanızda olsun. Yangınla çıkış arasında kalmayın.
- Birden fazla tüp varsa ve yardım edecek kişi bulunuyorsa aynı anda, aynı yönden müdahale edin.
CO2 tüpü kullanırken dikkat
Karbondioksitli tüpler elektrik panoları ve elektronik cihaz yangınlarında kullanılır. Kullanım adımları aynıdır, ancak:
- Boru şeklindeki ucu (hornu) çıplak elle tutmayın. Gaz çıkarken çok soğur ve soğuk yanığına neden olabilir. Sadece tutamağından tutun.
- Kapalı ve küçük alanlarda CO2 oksijeni azaltır. Kullandıktan sonra ortamdan çıkın ve alanı havalandırın.
- CO2'nin menzili kısadır; yangına daha yakın (yaklaşık 1 ila 2 metre) durmanız gerekebilir.
Hangi yangında hangi tüp kullanılmaz?
Her tüp her yangına uygun değildir. Yanlış tüp yangını söndürmediği gibi tehlikeyi büyütebilir:
| Söndürücü | Kullanılmaması gereken yer | Neden |
|---|---|---|
| Su | Elektrik yangınları | Su elektriği iletir; çarpılma riski vardır. |
| Su | Kızgın yağ yangınları (mutfak) | Su kızgın yağda bir anda buharlaşır, alevi sıçratır ve yayar. |
| Köpük | Enerjisi kesilmemiş elektrikli cihazlar | Köpük de elektriği iletir. |
| CO2 | Açık hava, rüzgârlı ortam | Gaz dağılır, etkisi çok azalır. |
| CO2 | İnsan üzerine | Gaz çok soğuktur; soğuk yanığına yol açar. |
| Kuru kimyevi toz (KKT) | Hassas elektronik cihazlar, sunucu odaları | Yangını söndürür ama toz cihazlara zarar verir; bu alanlarda CO2 tercih edilir. |
| ABC tozu | Metal yangınları (magnezyum, alüminyum tozu vb.) | Etkisizdir; özel D tipi toz gerekir. |
Emin değilseniz tüpün etiketindeki yangın sınıfı harflerine (A, B, C, D, F) bakın. Tüp yalnızca etiketinde yazan sınıflarda kullanılır.
En sık yapılan hatalar
- Alevlerin tepesine sıkmak.
- Elektrik veya yağ yangınına su dökmek. Kızgın yağa su atmak alevin patlayarak büyümesine neden olur.
- Yangın büyüdüğü halde müdahaleye devam etmek ve kaçış yolunu kaybetmek.
- Kullanılan tüpü "biraz kaldı" diye yerine geri asmak. Az kullanılan tüp de mutlaka yeniden doldurulmalıdır.
- Tüpü daha önce hiç elinize almamış olmak. Gerçek bir yangında ilk kez kullanmak panik yaratır.
Kullandıktan sonra ne yapmalı?
Yangın küçük olsa ve tüpün yalnızca bir kısmı kullanılsa bile tüp yetkili servise gönderilerek yeniden doldurulmalıdır. Bakım ve dolum periyotları için Yangın tüpü kaç yılda bir doldurulur yazımıza bakabilirsiniz.
En iyi öğrenme yolu: uygulamalı eğitim
Yangın tüpünü doğru kullanmayı okumak faydalıdır, ancak bir kez gerçek bir tüple kontrollü ateşe müdahale etmek çok daha kalıcıdır. Çalışanlarınızın yangın anında ne yapacaklarını bilmeleri için uygulamalı yangın eğitimi ve tatbikat düzenlemenizi öneririz.
Uygulamalı yangın eğitiminde herkes kontrollü bir ateşi kendi eliyle söndürür. Ayrıntılar Yangın Tatbikatı ve Acil Durum Planı sayfamızda. Teklif için +90 266 246 34 57'yi arayabilir ya da iletişim formumuzdan yazabilirsiniz.
Bu yazı ONTMGD kurucusu Rıfat Açıkgöz tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yükümlülükleriniz işletmenizin özelliklerine göre değişebilir; güncel mevzuat için Mevzuat sayfamıza bakabilirsiniz.